22 janúar 2018

Best ársins 2017


Bækur

Ég sé að ég hef lesið nokkrar virkilega góðar bækur á árinu. Það gerist ekki alltaf. Þá síður að ég lesi glænýja bók sem hrífur mig með sér; oftast tékka ég á lofuðum bókum nokkrum árum eftir útgáfu, eða þá í íslenskri þýðingu. En semsagt:

Reykjavík um aldamótin 1900 eftir Benedikt Gröndal

Atómstöðin eftir Nóbelskáldið

No Country For Old Men eftir Cormac McCarthy

Lincoln in the Bardo eftir George Saunders

The Crimson Petal and the White eftir Michel Faber

Reykjavík.. er kannske frekar svona bæklingur, ætlaður til upplýsingar. En hún er óskaplega skemmtileg ef maður hefur á annað borð einhvern áhuga á bænum sem var fyrir þessum 117 árum. Hún er göngutúr um göturnar, með athugasemdum um ábúendur og aðra, sögur í kring, samfélagið og einkum og sér í lagi brot af því sem Benedikt hafði á hornum sér -- sem var ansi margt.

Atómstöðin er pólitísk skáldsaga af öllum þunga. Samt er hún svo létt! Ég renndi aðeins yfir það sem hefur verið skrifað um hana, þar á meðal hvernig sagan þróaðist í handriti, en hún var þó kannske fljótunnin miðað við margt annað. Mér þótti athyglisvert hvernig hún á að hafa þynnst í uppköstum, ádeilan orðið minna blátt áfram og kapítalistinn mannlegri. Og það er gaman að bera hana saman við það hvernig HKL talaði opinberlega um herstöðvarmálið, utan prósa eða þannig. Bókin er betri fyrir vikið, held ég að hljóti að vera, án þess að hann gefi nokkurn afslátt af því sem hún fjallar um. Hún er eiginlega stórkostleg. Og alveg einsog þegar ég sat hérna síðast og reyndi að útskýra hvernig ég ætlaði að mæla með Gerplu, sem kom út fyrir milljón árum og hefur verið dásömuð af betra fólki en mér, þá er ég sami jólasveinninn á bókasafninu nú: treystu hæpinu, þetta er betra en allt hitt.

Og No Country For Old Men er að einhverju leyti í þeim pakka líka. Eitthvað svo algerlega sérstakt en fullkomlega.. rökrétt? eðlileg? framsetning á því sem hún hefur að segja. Og allir mæla með Blood Meridian og ég hef ennþá ekki kíkt á hana.

Lincoln in the Bardo er svo aftur glænýtt hæp, ég las sýnishorn á kindlinum fyrr í ár en hún fangaði mig ekki þá. Brotið var ekki nema hluti af fyrsta kaflanum ef ég man rétt? Sem gefur í raun enga mynd af bókinni. En hún féll í hendurnar á mér á safninu og mér fannst hún æðisleg. Sonur Abrahams Lincolns deyr og er grafinn, sagan er sögð af öðru dánu fólki í sama kirkjugarði, í bland við beinar tilvitnanir úr samtímaheimildum.

The Crimson Petal and the White byrjaði ég að lesa fyrir einhverju síðan, mögulega 2016? Ég datt út eftir tæpar 100 síður en byrjaði aftur í vor og brenndi þá í gegnum hana. Þetta er mikill doðrantur, pakkfull af hugmyndum, hatri og húmor. Það er þessi stæling á hinum alvitra viktoríanska sögumanni sem ég hef tekið eftir að mér finnst oft skemmtileg -- The Map of Time, Jonathan Strange til dæmis. En þessi rödd grundvallar íróníska sögu um vændi, stéttskiptingu, feðraveldið, fjölskyldu og uppeldi, trú og trúleysi osfrv., með sterkum persónum og bara spennandi sögu. Það er allt hérna. Hvað viltu meira! Ha!

Sú bók sem ég eyddi lengstum tíma með á árinu var sennilega The Rise and Fall of D.O.D.O. eftir Stephenson og Galland, en hún var svo hreinlega ekki þess virði, þegar allt kom til alls. Til að vera næs og kammó gaur myndi ég segja að hún hafi hreinlega ekki verið tilbúin. Næst í röðinni var sú ekki-alveg-eins-langa-en-þó-nokkuð-langa The 7th Function of Language eftir Laurent Binet, sem var sömuleiðis ekki alveg nógu sannfærandi. Trosnuð á jöðrunum, sem sannarlega eru til staðar, ekkert rísóm hér hei.

Myndasögur

Sex Criminals vol. 3: Three the Hard Way eftir Fraction og Zdarsky

Strong Female Protagonist eftir Brennan Lee Mulligan

Casanova vol 3: Avaritia eftir Fraction, Bá og Moon

Nameless eftir Morrison og Burnham

Don Rosa Library vol. 3 (Treasure Under Glass) og 6 (The Universal Solvent) eftir Don Rosa

Ég man ekkert óskaplega mikið eftir þessum bókum? Það eru sennilega nokkrar ástæður fyrir því. Sex Criminals bókin er áframhaldandi saga, ég man ekki nákvæmlega hvað var í þriðju bókinni versus þeirri númer tvö, en allt heila klabbið fram til þessa er afskaplega skemmtilegt dót. Ég væri til í að fá meira af Fraction í stuði, kíkti líka á Ody-c en tengdi ekki við hana.

SFP er indí útgáfa ef ég man rétt, allavega í þeim ham. Hún er á mörkum þess að vera new wave ofurhetjusaga og svo aftur frekar næm uppvaxtarsaga. Engar klisjur, ekkert uppskrúfað drama, en að sama skapi engin óþörf ofurhetjuslagsmál til að "halda dampi" eða svoleiðis. Bara mjög solid saga, virkilega fín bók.

Ég komst loksins í þriðju Casanova bókina, las aðra bókina aftur strax á undan og hafði mjög gaman af. Þetta er Image útgáfa ef ég man rétt? Frá Image til Icon og aftur til baka.. Fraction lýsir þessu í aftanmálsgreinum við aftanmálsgreinarnar. Það er svakalega mikið lesefni sem fylgir bókunum, og sagan er þétt. En það er ekkert annað í líkingu við Casanova, og það á eins vel við þriðju bókina og þær fyrri.

Nameless er einhverskonar vökudraumur á prenti, ofskynjun í myndasöguramma, samkvæmt einhverri skilgreiningu leiðsla. Hún endar ekki, hún bara hættir nokkrum sinnum, tekur upp þráðinn annarstaðar eða í annarri veröld, og svo hættir hún loks fyrir alvöru, en það er varla hægt að segja að neinum söguþræði sé slúttað, eða að persónurnar fari úr einum stað í annan. Það skiptir samt ekki nokkru máli, sem draumur þá er þetta falleg, grípandi, hrollvekjandi bók. Gaman að sjá Morrison gera eitthvað annað en krúsídúllur í korporat ofurhetjusamfelldni.

Og Don Rosa sögurnar eru bara æði. Ég las þessar á árinu því nr. 4 og 5 voru ekki komnar á safnið, ég held það séu bækurnar sem hafa komið í íslenskri þýðingu, um uppvaxtarár Jóakims. Sögurnar eru ekki allar frábærar en hann setur frámunalega háan standard fyrir Andrésar Andar-sögur.

Hlaðvarp

Hollywood Handbook er enn á toppnum. Fyndnasta hlaðvarpið, einmitt vegna þess að það er algerlega sitt eigið þíng, og ég get með engu móti bent á einn ákveðinn þátt og sagt: hana, hér er snilldin í prófíl, sestu og hlustaðu. Þeir eru bara búnir að vera að byggja sína kanónu statt og stöðugt frá upphafi.

The West Wing Weekly er með góða umfjöllun um hvern þátt, spennandi gesti og stöðugt nýja fleti í umfjöllun. Það sem West Wing var fyrir hefðbundið sjónvarp er TWWW fyrir hlaðvarp um sjónvarp, meikar það sens?

Kurt Vonneguys minntist ég á fyrir ári síðan og þeir eru enn góðir. Þessir þættir fengu mig til að fylgjast með Michael Swaim, sem er einn þeirra sem hvarf frá Cracked á árinu en hann stofnaði sitt eigið hlaðvarps-þing, Small Beans, og ég gerðist áskrifandi í kjölfarið. Fókusinn er frekar þröngur hérna, það er bara talað um eina Kurt Vonnegut bók í hverjum þætti, og þeir sem fjalla um þær eru miklir aðdáendur, hafa mikinn áhuga á að rýna í bækurnar, en eru ekki blindir á það sem KV gerir illa.

I Only Listen to the Mountain Goats, þar er fókusinn ennþá þrengri: Í hverjum þætti er fjallað um eitt lag af plötunni All Hail West Texas með The Mountain Goats. Hugmyndin er að í seinni þáttaröðum verði vikið að öðrum plötum. Stjórnandinn tekur viðtal við John Darnielle, söngvara og lagahöfund, lagið er spilað, svo er viðtal við annan tónlistarmann eða band, sem hefur gert nýtt kóver af téðu lagi, og í lokin er kóverið spilað. Þetta er rennslið, og það er alltaf skemmtilegt, nýir fletir á lögunum og ekki síður þegar maður heyrir aðra spreyta sig á þeim.

Doughboys voru hæpaðir nokkuð lengi á fanatískri hlaðvarps aðdáendagrúppu á fb og ég bægði því frá mér vegna þess að hugmyndin er eiginlega frekar leim: Tveir gaurar í Kaliforníu heimsækja skyndibitastaði og gefa þeim einkunn. En þessir gaurar eru óskaplega kvikir og spila vel saman, og nota þennan útgangspunkt til þess að búa til hálfbjánalegar en skemmtilegar samræður um allt og ekkert. Og þeir fá oft fína gesti með sér.

The Daily Zeitgeist er þáttur sem Jack O'Brien, fyrrverandi ritstjóri Cracked og sá sem rak hlaðvarpið þeirra, kom á laggirnar á árinu. Þeir Miles Grey plús gestur fjalla um fréttir líðandi stundar, gera það skemmtilega. Þættirnir koma út fimm sinnum í viku og stundum oftar, sem þýðir að þetta er ekki must-listen. Ef maður missir af þætti þá er annar þegar kominn, og sá gamli bókstaflega old news. En þetta er mjög solid annars-sætis þáttur, til að fara í ef það er tildæmis mánudagur og ekkert nýtt komið enn.

Kvikmyndir

Inside Out

Get Out

Horfði ég á aðra kvikmynd á árinu? Það hlýtur eiginlega að vera. Kannske ég láti þetta nægja til þess að eyðileggja ekki hvernig listinn rímar hálfpartinn.

Inside Out horfðum við á saman, fjölskyldan, á Þorláksmessu. Í íslenskri þýðingu. Strákurinn þreyttist og við hættum í miðri mynd. Á aðfangadagsmorgunn vöknuðum við feðgar og héldum áfram að horfa, hann missti áhugann eftir smá stund og fór að gera annað en ég sat fastur við skjáinn, fyrst hálfskælandi og svo bara skælandi. Ég veit ekki hvernig þeir fara að þessu en vel gert Pixar.

Get Out bjóst ég við að væri hálfpartinn gamanmynd en hún er það ekki. Hún er heldur ekki sæfæ þósvo plottið byggi að einhverju leyti á aðgerð eða vélbúnaði sem er annars óhugsandi. Heldur ekki hryllingsmynd, eða hvað? Maður ætti bara að sjá hana. Hún er nokkuð stuðandi, sterk. Mér skilst það sé til annar endir sem ég þarf að tékka á einhverntíma, vegna þess að hún neglir ekki alveg punktinn í lokin finnst mér.

Sjónvarp

The Handmaid's Tale er virkilega flott sjónvarp, óþægilegt, deprímerandi og röff.

The Americans undirbýr lendingu og það finnst alveg, en þetta eru ennþá sömu þættirnir, það er ekkert annað af þessum kalíber sem ég veit. (NOTA BENE: ég fylgist illa með.)

Rick & Morty eru ennþá fyndnir. Minna nota bene: ég hef ekki enn klárað þriðju þáttaröð.

Þættirnir sem mér leiddust á árinu voru Game of Thrones, sem í einu vetfangi hættu að drolla og hættu um leið að meika nokkurt sens í dramatík og persónusköpun. Allt í einu varð þetta bara að öllu hinu sjónvarpinu. Og Sherlock, sem ákvað í fjórðu þáttaröð að vera bara ofboðslega heimskt stöff. Ofboðslega heimskt.

Á hinn bóginn sá ég þessi ósköp af Elementary, þar sem Nanna horfði á það allt í gegn og ég fylgdist með af og á. Miklir formúluþættir en oft skemmtilegir. Snöggtum betra að gera by-the-numbers ráðgátuþætti en að frussa upp einhverju kjaftæði og þykjast vera eitthvað með því einsog Sherlock. Arg!

Þættir sem ég hef ekki haldið áfram með á árinu eru Bojack Horseman. Fleiri?

Tónlist

Nú fer ég eiginlega bara eftir því sem ég hlustaði mest á á árinu, af nýrri tónlist (fyrir mér).

Run the Jewels 3 var í nokkuð heví spilun um tíma, slagur í þessu. Ég fór í fyrri plöturnar líka en var ekki eins hrifinn.

Lost in Space með Aimee Mann var vistuð inná símann í Berlínarferðinni í vor. Ef ég man rétt kom The Moth upp í einhverjum discover playlista og ég festist í plötunni einsog.. já! Einsog mölfluga. Einsog mölfluga í.. fataskáp? Segjum það. Berlín og Lost in Space eru þar af leiðandi eitt og hið sama í mínum huga, sem er ekki slæmt. Það er böns af frábærum lögum á plötunni en hún er líka gott ferðalag í sjálfri sér. Þessi hrifning mín hefur ekki þýðst yfir á annað eftir Mann, en sjáum til.

Transcendental Youth með The Mountain Goats er þá þriðja platan sem ég dett oní með þessari sveit, á eftir All Hail West Texas og The Sunset Tree. Aftur spotify-lógík: ég held að fyrsta lag plötunnar hafi verið í TMG playlista sem spilaðist sjálfkrafa eftir að Sunset Tree lauk í eitthvert skiptið. Ég hafði reynt við þessa plötu áður en þá hljómaði hún einsog eitthvað algerlega útaf korti. Nú kveikti ég á einhverju og hlustaði síðan á þessa plötu í gegn aftur og aftur og aftur. Það eru svo mörg góð lög á henni, þau eru öll sér á parti en samt er heildin svo sannfærandi.. Mér líður einsog ég sé gaurinn sem var að uppgötva tónlist og fer á milli vina sinna og segir hefurðu heyrt þetta dót, þessa tónlist? fólk spilar á hljóðfæri og syngur, það er rosa næs. Þá er ég bara hann. Þessi plata er dásamleg. Krókarnir sem maðurinn kann að búa til, ég hreinlega skil það ekki.

Bjór

Febrúar/mars bjórfestivalið á Kex var betra en nokkrusinni fyrr. Á topp fimm lista þessa árs voru þrír á krana þar: Lorelei og Noa Pecan Mud Cake Stout frá Omnipollo, og Kindred Spirits Lactose IPA frá Alefarm. Kom sosum ekki á óvart að þessir tveir myndu vera ofarlega á lista, en það var meira en að segja það að standa útúr í þessum pakkaða sal, því það komu allir með bombur. IIPA á IIPA ofan, RISar í kringum RISa, þetta var dásamlegt. Fyrir utan bjórinn var vel að öllu staðið á festivalinu í þetta sinn, ég er bókaður á næsta.

Það var annað festival í ár, Maine Beer Box Festival niðri við höfn, hjá Eimskipum. Það var bæði ekki eins vel skipulagt og ekki jafn hlaðið æðislegum bjór. Það var utandyra og veðrið þokkalegt, svo það var ákveðinn plús. En raðirnar voru laaaaaangar og mikið af bjórnum þokkalegasta stöff, sem væri örugglega gott að súpa í hálfslítravís en frekar underwhelming í smakk-glasi. Mér var og meinað að koma með töskuna mína inná svæðið, án frekari útskýringa, sem er vitaskuld leim sem eff. Bjórinn sem stóð uppúr var 5,5% stout, Gunner's Daughter frá Mast Landing Brewing.

Ég reyndi slatta af bjór í Berlín, skrifaði um það hér. Margt gott en ekkert sem ratar á árslista.. Nema ef vera skyldi fyrir virkilega gott barleywine, L'Ensemble di Montalcino frá Brouwerij De Dochter van de Korenaar. Ég segi það ekki til að vísa fólki á, og varla til að minna sjálfan mig á það, bara til að nefna barleywine sem mér þótti virkilega gott, það gerist sjaldan.

Af íslenskum bjórum held ég að Surturinn hafi staðið uppúr. Og Garún Garún 19,2. Mögulega Dirty Julie frá Brothers Brewery?

Seint í sumar eða haust gaf festingin á ísskápshurðinni sig, svo við keyptum nýjan. Tæmdum gamla og bárum niðrí geymslu, þar sem ég kom honum fyrir við hliðina á gerjunarskápnum. Svo fyllti ég hann af bjór. (Hurðin hangir á aukafestingu, og svo þarf ég ekki að nota geymsluhólfin á sjálfri hurðinni.) Nú er svo komið að þessi skápur er að fyllast af bjórnum sem ég hef keypt uppá síðkastið og ekki drukkið. Sem er lúxusvandamál, en þannig er staðan þessa stundina.

Ég lagði í eitt einasta skipti, það var í lok sumars. Mér þykir það alltaf gaman. En ég hef að því er virðist lítinn tíma til að taka frá fyrir þetta. Ég á amk. nokkrar flöskur af bjór núna og þarf ekki að kaupa dósir af einföldum ef vantar í töskuna.. En ég pantaði líka og greiddi staðfestingu fyrir Robobrew græju, en afhending á þeim hefur tafist og tafist og tafist. Ég held þær eigi að koma um miðjan febrúar? Það er spennandi, punktur fyrir 2018.

-b.

20 október 2017

Það sem hvarf fyrir stuttu síðan

Tilhugsunin um að festast, fagurfræðilega, hugmyndafræðilega, í unglingsárunum er hrikaleg og óumflýjanleg. Ég er að teygja unglingsárin rétt uppfyrir tvítugt hérna held ég.

Ég man ekki alltaf hver ég var þegar ég skrifaði það sem ég skrifaði hér á þessa síðu. En ókunnugleikinn er aldrei meiri en þegar facebook birtir mér "minningar" frá því fyrir fjórum eða fimm árum síðan. Topp tíu Bítlalög? Hvaða maður er þetta? Var sú tíð að ég las Kjarnann í vikulegri útgáfu? Þessi nýliðna framtíð er ekki gleymd einsog dagar sem mokast yfir, hún er gleymd einsog draumur.

Á hinn bóginn: þetta eru einmitt ekki minningar heldur það sem annars mígur niður grindina.

...

Ég er að ljúka við Sæmd eftir Guðmund Andra og mér leiðist hún að mestu. Megnið af bókinni gerist í höfðinu á þremur aðalpersónum og ég fletti og fletti og ekkert gerist. Gröndal fleytir kerlingar á minningum sem gætu orðið að sögu ef hann dveldi nú við þær að einhverju ráði, en í staðinn glitrar allt í fallegum tilvísunum í textana sem Gröndal skrifaði sjálfur, ekki best-of en meira svona sampla-súpa. Í umfjöllun um bókina talaði vera um fanfiction minnir mig, það er ekki fjarri lagi.

Á einum stað rifjar Björn Olsen upp grein sem hann skrifaði gegn kaupfélagi fyrir norðan. Hann er að tala við vini sína en í stað þess að segja þeim það sem honum finnst, þá fer hann með útdrátt úr grein sem hann skrifaði fyrir nokkrum árum, á einum stað vitnar hann í sjálfan sig orðrétt.

Ég fæ það á tilfinninguna að hér sé of mikil virðing borin fyrir heimildunum, að þetta sé trailer fyrir Dægradvöl og önnur samtíða skrif.

Reyndar er þessi kafli þar sem Olsen vitnar í sjálfan sig með því áhugaverðasta sem birtist í bókinni. Þar dúkkar upp draugamynd af Kaupfélagi Skagfirðinga, en þá sem kímeru gyðinga-okurlánara og einokunarverslunar. Olsen sér tilraunir til framfara í hinu neikvæðasta ljósi sem hann þekkir, og kannske ekki að ósekju. Einsog segir áður í bókinni þá sjá Olsen og samkennarar hans (nema Gröndal, naturligvis) illskuna sem náttúrulögmál. Hvenær verður lánastarfsemi okurlánastarfsemi? Hvenær verður innkaupasamfélag til þess að útiloka alla aðra verslun á svæðinu?

Olsen sér okurlánastarfsemi ekki nema í formi samtaka gyðinga, kaupfélagið verður þá að bænahúsi sem hann vill brjóta niður svo ekki standi steinn yfir steini. Öll áherslan á aga og þjóðveldi tekur þá beina línu í nasisma framtíðarinnar. Það er hálfstuðandi hvernig bókin sem annars fer frekar mjúkum höndum um Olsen, hann sem þykir vænt um son Slembis, hann sem spilar á gítar og yrkir og talar á háfleygum nótum um guð og fegurðina, hvernig hún sýnir að blind staðfesta, húmorsleysi og hefnigirni leiðir fólk í allra verstu átt.

...

Við Nanna erum að fara í leikhús í kvöld. Sjá Tímaþjófinn.

...

Ég glugga í bækurnar sem eru að detta inn og jesús góður hvað þetta virkar allt einsog sama sullið. Veröld dásemdar lof að ég þarf ekki að færa einhverja konkret skoðun í letur.

-b.

10 október 2017

Blade Runner 2049

Mér sýnist ég vera í minnihluta þeirra sem ekki fíluðu nýju Blade Runner myndina.

Ég myndi segja að hér eftir komi nokkrir léttir spojlerar.

Hún vinnur í sömu fagurfræði og gamla myndin gerði svo vel, en hún fer líka aðrar slóðir. Sem er fínt. Hún lúkkar vel. Og ég var alveg kátur með hana fyrir hlé. 

Ég sagði við Gunnar Marel að ég hreinlega kviði fyrir því að sjá Harrison Ford á skjánum. Ég var sannfærður um að hann myndi draga myndina oní ræsið.

En hann þurfti ekki einusinni að birtast á tjaldinu; áður en við sjáum honum bregða fyrir heyrum við hann vitna í Fjársóðseyjuna, algerlega út í loftið, línu sem bætir engu við og hefur enga tengingu við neitt. Það að Deckard hafi lesið Fjársjóðseyjuna síðan við sáum hann síðast á væntanlega að segja okkur eitthvað? Um þroska persónunnar í millitíðinni? Það er nefnilega hluti af mýtósi gömlu myndarinnar að Deckard sér kollega sinn lesa bókina á sjúkarhúsi í senu sem var klippt útúr gömlu myndinni. Fjársóðseyjan er komin úr höfundarrétti, á að heita klassík þó enginn lesi hana lengur, er þar af leiðandi seif leikmunur til að hafa í höndum í sjúkrahússenu.

En hún birtist (næstum því) í gömlu myndinni! Og þá þarf að finna henni stað í nýju myndinni!

Það eru allnokkur svona atriði: hlutir, línur og smáatriði sem eiga að kallast á við gömlu myndina. Og sá fyrirferðamesti og tilgangslausasti þeirra allra er Harrison Ford.

Semsagt: hann fer með línuna úr Fjársjóðseyjunni, hann lemur Ryan Gosling, gefur hundinum sínum viskí, fílar Elvis, vorkennir sjálfum sér fyrir að hafa yfirgefið barnið sitt, en hei það þurfti einhver að gera það. Þess utan hefur hann ekkert hlutverk í þessari mynd. Hann hittir vonda kallinn (sem geri heldur ekkert í þessari mynd), hann er handsamaður og er næstum því drukknaður og við eigum að vera á nálum yfir því hvort hann lifi en svo man hann alltíeinu hvernig bílbelti virka og þá er hættan liðin hjá.

Hann er leikmunur sem var í gömlu myndinni -- og þá þarf að finna honum stað í nýju myndinni! 

Nema það er ekki hægt að veifa honum framaní tjaldið, blikka alla í salnum "manstu?" og stinga honum síðan aftur oní vasa. Nei, ef Harrison Ford mætir í tökur þá þarf hann að hafa eitthvað að gera. Þannig að tekur við myndinni af Gosling, meira og minna, og í kjölfarið meikar ekkert sens.

Senan þegar "plottið" kemur saman í neðanjarðarbyrginu eða hvað þetta var. Hún sem dæmi. Hvernig tengist hún restinni af myndinni, nema bara til að segja okkur hvað Gosling vissi ekki fyrir hlé? Og hvernig er hægt að halda því fram að endirinn á myndinni komi þessari mynd hérna, Blade Runner 2049, þessari sem við erum að horfa á akkúrat núna, að hann komi henni nokkuð við? Þetta er endir á einhverri ímyndaðri kvikmynd sem við eigum að sjá fyrir okkur gerast inná milli gömlu myndarinnar og þessarar, vegna þess að það var ekki hægt að leyfa Deckard og Rachael að flýja í friði.

Myndin snertir á þessu í tvígang og í bæði skiptin er það Harrison Ford sjálfur sem færir það í orð. Gosling spyr hversvegna hann hafi flúið frá konu og barni, Ford segir: "sometimes, to love someone, you've got to be a stranger." Myndin þarf ekki á Harrison Ford að halda. Það er augljóst af því hversu litlu hlutverki hann þjónar, og hversu vel gengur áður en hann mætir á svið. Það besta sem hann hefði getað gert væri að halda sig frá henni. Vertu ókunnugur mister Ford. Í almáttugs bænum.

Seinna býður vondi kallinn honum að fá Rachael aftur, hann geti smíðað hana uppá nýtt og þau Ford geti lifað hamingjusöm til æviloka. Ford segir nei, og finnur formlega ástæðu til að hafna eftirmyndinni, en ástæðan er augljóslega sú að jafnvel þótt Rachael hafi verið tilbúningur þá er eftirmynd hennar alltaf bara eftirmynd, og þá vantar blaðsíðurnar inná milli: lifuðu árin sem gefa sambandinu gildi. 

Þessi grey maður, Harrison Ford, býr með þeirri bölvun að hafa leikið aðalhlutverk (eða þvísemnæst) í Raiders, Star Trek og Blade Runner, og lifa nógu lengi til að láta plata sig í framhaldsmyndir allra þriggja. Og af því hann á enn að heita stjarna, þá þarf að smíða allskonar vesen í kringum hann til að réttlæta það að koma honum fyrir í þessum seinni tveimur.

Og það eru ekki bara þessar sæfæ framhaldsmyndir sem hann togar á skjön.

Við Nanna horfðum á rómantíska gamanmynd um daginn sem var svona hálfrómantísk og sennilega fyndin á köflum? Hún heitir Morning Glory. Rachel McAdams leikur nýjan pródúsent á morgunsjónvarpsþætti, sem er stýrt af Diane Keaton og Harrison Ford. McAdams hittir nýjan gæja (Patrick Wilson) og þau verða fljótt og örugglega ástfangin, ekki mikið drama í gangi þar. En svo dömpar hún honum hálfpartinn um miðja mynd og við tekur kafli sem er svona hálfpartinn samt alls ekki byrjun á ástarsögu milli McAdams og Ford. 

Þar koma allir kunnuglegu kaflarnir úr rómantísku ástarsögunum, þar sem þessi úrilli gaur fer rosa mikið í taugarnar á henni, og hann er alltaf meira og meira hissa á því hversu fær hún er í starfi. Hann lýgur að henni og fer á bakvið hana til að redda fréttamanns-egóinu og hún dáist að honum fyrir það. Síðan sannfærir hann hana um að taka ekki við betra djobbi, sem hana langar í, en vera frekar áfram hjá sér í morgunþættinum, þar sem hann getur haldið áfram að gera lítið úr henni.

Þannig kemur einhverskonar lúkning á þeirra faglegu ástarsögu. Það sem gerist næst er þetta:

McAdams nær aftur í gæjan sem hún saltaði að ástæðulausu fyrir sirka 40 mínútum.

Og Ford tekur saman við Keaton og þau rölta inní sólarlagið. Þetta hafði aldrei verið gefið í skyn fram að því.

Þannig að Ford tekur við hlutverki í þessari rómantísku fréttastofugamanmynd, sem gæti verið tvöföld ástarsaga ásamt smá vinnudrama, en vegna þess að hann er úrill górilla er sagan beygð í kringum hann þartil hún stendur á haus. Þetta má eiginlega ekki vera eiginleg ástarsaga, vegna þess að það eru 36 ár á milli þeirra og það er óhuggulegt. En þetta má vera ástarsögulíki, með árekstrum og upphrópunum og misskilningi og þar fram eftir götunum, og á augnablikinu þar sem hæfilega misaldra par myndi kyssast og slútta myndinni getur McAdams sótt gæjann í ísskápinn og Ford látið sig hafa að leiða burt konu sem er bara fjórum árum yngri en hann.

Sem sagt. Harrison Ford er skaðvaldur. Hann er hálfáttræður steypuklumpur sem Blade Runner 2049 dregur fram til að sækja blessun yfir framhaldsmyndina, og hann þakkar fyrir sig með því að þvinga lestina út af sporinu og draga hana með sér oní skurð. Það er ekki einusinni einsog hann taki myndina af Gosling, heldur stöðvast myndin bara um leið og þeir þurfa að skipta henni á milli sín allt í einu! Og svo heldur hún áfram í sporunum í rúmlega klukkutíma eftir það. Jesús almáttugur hvað myndin er löng eftir hlé.

Ég hafði lesið að Villeneuve væri að leikstýra myndinni en ég mundi það ekki þegar ég fór á hana. Arrival fannst mér æðisleg, Prisoners, Enemy, Sicario, allar frábærar. Það er sosum ekki alltaf hægt að gera öllum til hæfis en það er hægt að stórauka líkurnar á því að halda góðri hrinu gangandi og hún er að gleyma Harrison Ford.

-b.